SÜPER BESİN: SPİRULİNA

Mikroalgler, tatlı su ve deniz sistemlerinde bulunan prokaryotik veya ökaryotik mikroskopik tek hücreli organizmalardır. Atmosferik oksijenin yaklaşık yarısını üretir ve foto-ototrofik olarak büyümek için sera gazı karbondioksiti kullanırlar. Spirulina, yüksek miktarda protein, vitamin, mineral, antioksidan, esansiyel yağ asitleri, polifenol, karotenoid  ve fiyosiyanin içeren besleyici bir besin olarak bilinen mavi-yeşil bir algtir. Çok sayıda çalışma, anemi, diyabet, artrit, kanser ve kardiyovasküler bozukluklar gibi bazı hastalıklarda Spirulina’nın sağlık yararları olduğunu bildirmiştir. Öte yandan, Spirulina’nın kronik metabolik ve metabolik olmayan bozuklukların tedavisinde potansiyel olumlu etkileri olduğu iddia edilmiştir.

Dünya Sağlık Örgütü, Spirulina’nın yirmi birinci yüzyılda beslenmenin en iyileştirici ve profilaktik bileşenlerinden biri haline geleceğini öngörmektedir. Pahalı değildir ve bazı araştırmacılar buna “süper besin” bile adını vermiştir. Çok sınırlı sayıda çalışma Spirulina platensis’in anti-obezite etkilerini değerlendirmiştir. Balasubramanian ve ark., Spirulina platensis ile tedavi, yüksek yağlı diyetle beslenen obez sıçanlarda ağırlığı önemli ölçüde azaltmıştır. Literatür derlemelerine göre Spirulina platensis’in obezite ve metabolik sonuçları üzerindeki etkilerini inceleyen hiçbir insan çalışması mevcut değildir.

Literatürde bildirilen ve bu derlemede toplanan veriler, çeşitli mikroalglerin anti-obezite etkisini destekleyen bilimsel kanıtlar olduğunu göstermektedir: Euglena gracilis, Phaeodactylum tricornutum, Spirulina maxima, Spirulina platensis ve Nitzschia laevis. Bir çalışma haricinde, hayvan modellerinde yapılan yayınlanmış çalışmalar obezite oluşturabilecek bir beslenme düzenine gönderilen hayvanlarda mikroalglerin etkilerini ele almıştır. Sonuç olarak, mikroalglerin obezite oluşturabilecek bir diyet ile ilişkili obezite gelişimini tamamen veya kısmen önleme yeteneğini göstermiştir.

Klinik öncesi çalışmalar bu etkinin altında yatan bazı etki mekanizmalarını ortaya çıkarmıştır. Türlere ve konsantrasyona bağlı olarak mikroalgler, yağ hücresi ön erimesini önleyebilir, böylece trigliserit biriktirmeye hazır olgun yağ hücreleri sayısını azaltır. Ayrıca, lipogenezi (yağ oluşumu) ve trigliserit düzeneğini azaltır, böylece depolanacak trigliserit miktarını sınırlar. Lipoliz (yağ yakımı) ve yağ asidi oksidasyonunda bir artış da gözlenebilir. Son olarak, mikro algler, kahverengi yağ dokusunda termojenez aktivasyonu yoluyla ve ayrıca beyaz yağ dokusunda kahverengileşmeyi baskılayarak enerji tüketiminde bir artışa neden olabilir. Mikroalglerde yaygın olan bazı bileşenlerin potansiyel toksik etkisinin, en azından kısmen, lipit tutulumunun azaltılması ve kilo kaybını sağlayabileceği düşünülebilir. Vücut yağ birikimindeki azalmaya paralel olarak, gelişmiş plazma lipit seviyeleri, insülin direnci veya diyabet ve düşük dereceli iltihaplanma gibi obezitesi olan bireylere özgü diğer özellikler de mikroalg tedavisi ile iyileştirilir.

Spirulina takviyesi, aşırı kilolu ve obez erkeklerde, ancak çoğunlukla dislipidemili bireylerde gözlenen vücut kitle indeksi ve kan lipit profili üzerine, kısa süreli bir fiziksel egzersiz programının etkisini arttırdığı bulunmuştur.

Klinik çalışmalarda mikroalglerin anti-obezite etkisi ve klinik öncesi çalışmalarda gözlenen çeşitli komorbiditelerin iyileşmesi doğrulanmıştır. Bu durumda, deneysel tasarım özelliklerinden dolayı, obezitenin önlenmesinden ziyade, obezite tedavisinde mikroalglerin rolü kanıtlanmıştır.

Kaynaklar

  1. Zeinalian R. ve ark., 2017, The effects of Spirulina Platensis on anthropometric indices, appetite, lipid profile and serum vascular endothelial growth factor (VEGF) in obese individuals: a randomized double blinded placebo controlled trial, Drug Applied Research Center, Nutrition Research Center, Department of Nutrition in Community, Faculty of Nutrition, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran
  2. Carrizzo A. ve ark., 2019, Novel Potent Decameric Peptide of Spirulina platensis, Reduces Blood Pressure Levels Through a PI3K/AKT/eNOS-Dependent Mechanism, PhD Program in Drug Discovery and Development (G.M.C.), and Department of Medicine and Surgery University of Salerno, Fisciano (SA), Italy
  3. Gómez-Zorita S., 2019, Anti-Obesity E  ects of Microalgae, Nutrition and Obesity Group, Department of Nutrition and Food Science, University of the Basque Country (UPV/EHU) and Lucio Lascaray Research Institute, 01006 Vitoria, Spain
  4. Hernandez-Lope M.A. ve ark., 2019, Hypolipidemic E ect of Arthrospira (Spirulina) maxima Supplementation and a Systematic Physical Exercise Program in Overweight and Obese Men: A Double-Blind, Randomized, and Crossover Controlled Trial, Medicine and Psychology School, Autonomous University of Baja California, Tijuana 22390, Mexico