Menapozda Beslenme

Menopoz, kadında doğurganlık yeteneğinin kaybolduğu dönemdir. Menopozun bir hastalık olmadığı, sağlıklı kadının yaşamının doğal bir parçası olduğu unutulmamalıdır. Ancak östrojen hormonunun düzeyindeki azalma nedeniyle oluşabilecek şişmanlık, osteoporoz (kemiğin zayıflaması), kalp-damar hastalıkları gibi sağlık sorunlarına dikkat edilmesi gereklidir. Genellikle menopoz yaşı 48-55 olarak belirtilmektedir. Şişman kadınlarda daha erken görülebilmektedir. Beslenme durumu, sosyo ekonomik durum, aşırı alkol alımı ve aşırı kahve içilmesi menopozu etkileyen faktörler arasındadır

Menopoz öncesi dönemde kadınlarda kan östrojen seviyesi erkeklere göre yüksektir. Bu nedenle kardiyovasküler hastalık riski erkeklerden daha düşüktür. Östrojen kan lipitleri üzerine etki ederek düşük dansiteli lipoprotein (LDL) kolesterolünü düşürür, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) kolesterolünü arttırır. Böylece menopozda östrojenin koruyucu etkisi ortadan kalkar. Östrojen düzeyindeki azalma ve şişmanlık, kan lipid düzeyini olumsuz etkiler. LDL ve trigliserit düzeyinde artma, HDL’de azalma oluşur. HDL/LDL kolesterolü oranının bozulur. Bu durum kardiyovasküler hastalıklar için risk oluşturur. Östrojenden bağımsız olarak menopozdan önceki beslenme şekli de etkilemektedir. (Hayvansal yağlar, sebze meyvenin yetersiz tüketimi)

Öneriler:

* Kırmızı et yerine tavuk/hindi eti tüketilmesi

* Etleri yağsız almak ve yemekleri az yağ ile pişirmek

* Fast food ve hazır gıda tüketilmemesi

* Kızartma yerine ızgara/fırın/haşlama tercih edilmesi

Menopozdan sonra östrojen düzeyindeki azalmaya bağlı olarak kemik kayıp hızı önemli ölçüde artar. Mineral yoğunluğunun azalması, kemiklerde zayıflama ve kırık riskinin artması ile tanımlanmış osteoporozu başlatmaktadır. Gençlik yıllarında kasiyum tüketiminin aksatmadan yapılması gerekir. Beslenmemizde kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt türevleridir (yoğurt, peynir, çökelek vb). Yeşil yapraklı sebzeler, kurubalagiller ve pekmez de kalsiyumdan zengindir.

Aslında menopozda beslenmede özel bir yöntem yoktur. Tamamen sağlıklı beslenme ilkeleri esas alınır.

* Sebze meyve tüketimi arttırılmadır

* Diyet posası tüketimi arttırılmalıdır

* Su tüketimi arttırılmalıdır

* Tuz tüketimi azaltılmalıdır

* Kolesterol seviyesinde artışı engellemek için az yağlı özellikle hayvansal yap kullanmadan mümkün olduğu kadar zeytinyağı, ceviz, fındık gibi bitkisel yağlar kullanılmalıdır

* Besinlerle günlük D vitamini gereksinmesi karşılanamadığından, güneş ışınlarından yeterince faydalanılmalıdır. (15-30dk/gün).

* Kalsiyum azalacağından kalsiyum içeren besinler tüketilmelidir

* Egzersiz, yürüyüş yapılmalıdır (günde yarım saat tempolu yürüyüş)

* Alkol ve sigara içilmemelidir

Bakıldığıda en önemli nokta yağı azaltılmış ve kalsiyumu arttırılmış bir beslenme programı uygulanmasıdır.

Menopoz döneminde sağlıklı beslenmenin yaşam şekli haline getirilmesiyle kronik hastalıkların oluşma riski azalar, yaşam kalitesi aynı doğrultuda artar.