KABIZLIK VE BESLENME

Kabızlık, diğer adıyla konstipasyon, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık’ta yapılan çalışmalar baz alınarak; haftada üç ya da daha az dışkılama sıklığı olarak tanımlanabilir. Bunun yanında genellikle hastanın barsak fonksiyonlarında anormallik hissetmesiyle ve az sayıda dışkılamayla birlikte alt karın bölgesinde rahatsızlık, gerginlik ve şişkinlik ile de tanımlanabilir. Kabızlığın akut veya kronik olması da tedaviyi etkiler. Öncelikle beslenme değişikliği önerilmekle beraber dışkılama normale dönmüyorsa doktora danışılmalıdır.

Kabızlık yaşayan bireylerin günlük diyet ile diyet posası, su, vitamin ve mineral alımları düşük olabilir. Kabızlığın önlenmesinde yeterli ve dengeli beslenme ile birlikte yaşam tarzı değişikliği önemli yer tutmaktadır.

Yeterince hareket ediyor musunuz?

Yeterli su tüketiyor musunuz?

Kabızlık tedavisinde yeterli su tüketimi önemli bir etkendir. Su tüketimi ve fiziksel aktivitenin artması dışkılamayı düzenli hale getirebilir. Su tüketimi kişiden kişiye değişmekle beraber 1 kalori başına 1 ml olarak ifade edilebilir. Gün içinde tüketilen çay, kahve, çorba vb. su yerine geçmemektedir.

Diyet posası (salata, meyve, kurubaklagil, tahıl vb.) tüketiyor musunuz?

Amerikan Diyet Birliği (ADA) sağlığın sürdürülebilmesi için farklı çeşitteki bitkisel besinlerde yeterli miktarlarda alınan diyet posasının gerekli olduğunun altını çizmektedir. Diyet ile alınan posa kabızlığın şiddetini ve sıklığını belirgin bir şekilde azaltmaktadır.

Narenciyelerde posa bol miktarda bulunur ve kolonik florayı geliştirerek dışkı hacmini arttırırlar. Diyet posasının büyük parçalar halinde alınması dışkı hacmi oluşturucu etkiyi arttırır. Diyet posasına ek olarak şeker içeriği (sorbitol ve fruktoz) olan meyvelerin (elma, şeftali, kiraz, üzüm, armut, kuru üzüm ve fındık) tüketilmesi ayrıca faydalıdır.

Stresli bir dönemde misiniz?

Dışkı şekli nasıl?

Bu tabloya bakarak normal olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Bu sorulara cevap vererek kabızlığı kontrol altına alabilirsiniz. Öncelikli hedef hareket etmek ve su tüketimini arttırmaktır.

Kahvaltıdan önce su tüketmeli ve her gün mümkünse aynı saatte tuvalete gitmelisiniz.

Kuru kayısıyı ve sütü aynı anda tüketmek bağırsaklarınızı harekete geçirecektir.  Süt, muz ve suda beklettiğiniz kuru meyveleri blendırdan geçirebilirsiniz. İçinde zeytinyağı, keten tohumu ekleyebilirsiniz.

Taze meyveyle yapacağınız komposto ve kuru meyveyle yapacağınız hoşaf da normal dışkılamaya destek olabilir.

Kaynaklar

  1. Korkmaz M. ve ark., 2010, Kabızlık Yakınması Olan Hastanın Birinci Basamakta Yönetimi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Eskişehir
  2. Bengi G. ve ark., Kronik Konstipasyona Güncel Yaklaşım, Ağrı Devlet Hastanesi, Ağrı
  3. Türkay Ö. ve Saka M., Konstipasyon ve Diyet, Başken Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Ankara